( ربض ؛ بيرون ) و ناحيهء تجارى « 188 » اصولا خارج شهر قرار مىگرفت ، ( البته تعداد زيادى از آنها نيز مىتوانست - مانند قم - به شهر متصل باشد ) « 189 » كه تحت تأثير اعراب به داخل حصار كشيده شدند و خيلى زود نقطهء مركزى حيات عمومى را تشكيل دادند . اكنون زمينهء توسعه بازار به وجود آمده بود . « 190 » شهرهاى مركز اين منطقه ( [ ا ] ستان - به غربى كوره مشتق از يونانى [ Kora - مترجم ] ) - بود كه به محلات ( طسوج / طساسيج ) و روستا ( رستاق / رساتيق ) تقسيم مىشد . « 191 » دروازه‌هاى شهر از چوب « 192 » يا آهن « 193 » ( روكش آهنى ) بود . - در شيراز عضد الدولة درهاى قصرش را با نمد پوشانده بود تا با پاشيدن آب به آن ، هواى خنكى ايجاد شود . « 194 » از تأسيسات باغ و يا پارك در نزديكى شهرها فقط به ندرت مىشنويم ، « 195 » درحالىكه مسلما به تعداد زياد وجود داشته است .

--> Friedrich Carl Andreas : Mitteliranische Manichaica aus Chinesisch - Turkestan , hrsg . v . walter Henning : ( Berlin 1434 ) , III 861 , c . 26 . ( SBAW , Phil . - hist . Klasse XXVII ) [ اشاره به مرگ مانى در بلاباذ ( - گندىشاپور ) ، و به « شهرستان » ( - پايتخت ؟ ) خوزستان ] . ( 188 ) . بلاذرى : انساب الاشراف ، ج 5 ، ص 162 . ياقوت : معجم البلدان ، ج 7 ، ص 191 و بعد . - و نيز به : . Mez . 390 ; Barthold , Turk , 78 ; Nikitin . Nat . 221 . ( 189 ) . قمى : تاريخ قم ، ص 24 . ( 190 ) . Barthold , Med . 39 f . ( 191 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 133 ؛ و نيز به : Lokk . 164 - 166 ( mit Anm . 206 auf S . 256 ) ; I 164 , Anm . 1 ) : . شمارش اشتباه ) I 165 ( مانند پاورقى 2 ، ص 20 جلد اول كتاب حاضر ) شوش . ( 192 ) . اصطخرى : مسالك الممالك ، ص 267 - 265 ( هرات ) ؛ قمى : تاريخ قم ، ص 33 و بعد ( ديوار شهر قم ) . ( 193 ) . اسپهان : اصطخرى : مسالك الممالك ، ص 198 ؛ دروازه‌اى در هرات : همان‌جا ، ص 265 . ( 194 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 449 . ( 195 ) . به طور مثال بنا بر دستور محمود غزنوى حوالى بلخ پاركى احداث شد كه نگاهداريش ساكنان آن ناحيه را مدتها به‌سختى آزار مىداد : Barthold , Turk , russ . I 157 P . / حافظ ابرو و بنا بر بيهقى [ بخش مفقودشده ؛ رجوع كنيد به عوفى : جوامع الحكايات ، ص 155 ، شماره 409 ؛ ص 163 ، شمارهء 611 - ص 197 ، شمارهء 1289 ] . - همچنين بست به علت محل پارك خود معروف بود ( سمعانى : كتاب الانساب 80 ) ، در رابطه با قصرهاى غزنويان در آنجا رجوع كنيد به مطالب فوق .